May 26, 2020

60 Χρόνια Αναγέννηση!

Από το πλούσιο φωτογραφικό αρχείο του δημοσιογράφου Κώστα Μπανιά

 

Κάπου στο πολύ μακρινό 1926, η πόλη της Άρτας αποκτά το πρώτο της ποδοσφαιρικό σωματείο. Ήταν ο Παναμβρακικός ΑΟ, μια ομάδα ιδρυμένη στα πρότυπα που όρισε (σχεδόν δυο δεκαετίες πριν με τη δική του ίδρυση) ο Παναθηναϊκός ΑΟ, φιλοδοξώντας να ενώσει τον κόσμο της πρωτεύουσας του νομού και να εκπροσωπήσει το αθλητικό πνεύμα της πόλης σε ένα νέο, ραγδαία αναπτυσσόμενο άθλημα με φόντο γαλάζιο και λευκό.

Μικρότερες ομάδες που ιδρύθηκαν λίγα χρόνια αργότερα, ήταν ο Άραχθος, η Πανεργατική Ένωση και ο Κεραυνός.

23 χρόνια μετά, στα συντρίμμια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του εμφυλίου που ακολούθησε, ο ορεινός πληθυσμός της περιοχής θα εγκατέλειπε τα βουνά και ουσιαστικά θα εξαναγκαζόταν από το μετεμφυλιακό κράτος να κατέλθει στην πόλη.  Σ’ αυτές τις συνθήκες, οι ορεινοί που κατά κύριο λόγω εγκαταστάθηκαν σ’ αυτό που σήμερα ονομάζουμε Άνω Πόλη, συσπειρώθηκαν γύρω από ένα δικό τους σωματείο, τον Αετό Άρτας και τα πράσινα-λευκά χρώματά του.

Τον επόμενο χρόνο (1950) μια νέα ομάδα θα έκανε την εμφάνισή της. Ήταν ο ΑΟ Ολυμπιακός που συγκεντρώνοντας τους ντόπιους φιλάθλους του Ολυμπιακού Πειραιώς, φιλοδοξούσε να αποτελέσει την τρίτη εναλλακτική για τους λάτρεις του εξαιρετικά δημοφιλούς πια αθλήματος.

Μια δεκαετία αργότερα (1960), τα 3 σημαντικότερα σωματεία της περιοχής θα συνεδρίαζαν στην «Αίθουσα Σκουφά», θα άφηναν στην άκρη τους ανταγωνισμούς και θα ένωναν δυνάμεις, προκειμένου να συμμετάσχουν από κοινού σε αυτό το οποίο έβλεπαν ως «αναγέννηση» του Αρτινού ποδοσφαίρου.

Και εγένετο Γ.Α.Σ. Αναγέννηση Άρτας, ο σύλλογος με σήμα το θρυλικό γεφύρι της πόλης και χρώματα το μαύρο και το λευκό που φέτος συμπληρώνει 60 χρόνια ζωής!

 

Η θρυλική δεκαετία του ’70

Δεκαετία ’60: Φίλαθλοι κατακλύζουν το Στάδιο της Άρτας, αλλά και τον απέναντι λόφο

Η Αναγέννηση, όντας μια πρωτοπόρος κίνηση του επαρχιακού ποδοσφαίρου, καθώς υπήρξε από τις πρώτες περιπτώσεις όπου τοπικές δυνάμεις συνενώθηκαν προκειμένου να μπουν δυναμικά στον ποδοσφαιρικό χάρτη (κάπως έτσι συγκροτήθηκε και ο ΠΑΣ έξι χρόνια αργότερα), άρχισε ήδη από τα πρώτα της βήματα να μπαίνει σε ανοδική τροχιά. Η δεκαετία του ’60 αποτέλεσε την περίοδο που μπήκαν οι βάσεις, ώστε να μετατραπεί αργά και σταθερά σε υπολογίσιμη περιφερειακή δύναμη και λειτούργησε ως προπομπός της θρυλικής δεκαετίας του ’70, όταν και η Αναγέννηση θα γνώριζε τη σπουδαιότερη περίοδο της ιστορίας της.

Οι πολλές συμμετοχές στη Β’ Εθνική (1961-63, 1964-65, 1969-70), η πρώτη θέση στον α’ όμιλο της Γ’ Εθνικής το 1967 (με ήττα στη συνέχεια στο μπαράζ ανόδου από τον Αστέρα Ζωγράφου) και το «πρωτάθλημα Ηπείρου» (1969) ξεχώρισαν ως οι σημαντικότερες στιγμές της πρώτης δεκαετίας ζωής του νέου σωματείου.

Η «παλιά φρουρά» των Αμβράζη, Μπέκα, Τζαχρήστα, Μπακατσέλου, Κίκκη, αδελφών Κεφάλα, Παπαδημητρίου, Σκούρα, Παπαγεωργίου, Σακκά, Ρέντζου, Πριόβολου, Παπαγιάννη, Κατσάνου και Μαστρογιάννη, μαζί με τους νεότερους Ευταξία, Σιακούφη, Κουτσογιώργο, Χρηστάκη, Χουλιάρα, Μπασιούκα, Πέτσα, Τσίτσικα, Τσιάφη, Κλάρα, Νίκου, Τζιομάκη και Λάιο είναι κάποιοι από τους πρωταγωνιστές της εποχής.

Ακολούθησαν 5 σεζόν «φωτιά» (1969-74) με την Αναγέννηση να βρίσκεται σταθερά στις πρώτες θέσεις της βαθμολογίας της Β’ Εθνικής και να διεκδικεί κάθε χρόνο με αξιώσεις την πολυπόθητη άνοδο στην Α’ για πρώτη φορά στην ιστορία της κόντρα σε παραδοσιακές δυνάμεις του περιφερειακού και αθηναϊκού ποδοσφαίρου (ΠΑΣ Γιάννινα, Παναιτωλικός, Κόρινθος, Καλαμάτα, Απόλλων Αθηνών).

Μια άνοδος που δεν ήρθε ποτέ, γεγονός που σήμανε και την σταδιακή αρχή του τέλους για τα «χρυσά χρόνια» της ακμής του αρτινού ποδοσφαίρου. Οι Παπαδιώτης, Δημουλίτσας, Βάσιος, Κοτρώτσος, Μπέτης, Καραμούτσος, Κωστούλας, Παπαχρήστος, Ξυθάλης, Σπύρου και Ευθυμίου ήταν κάποιοι από τους βασικούς συντελεστές.

Η Αναγέννηση «πέφτει» το ’75, κατακτά όμως το «πρωτάθλημα Ηπείρου» το ’76 και επιστρέφει στη Β’ την επόμενη σεζόν. «Πέφτει» όμως ξανά και επιστρέφει για μια τελευταία φορά (1978-79) για να γράψει το κύκνειο άσμα της στη Β’ Εθνική. Η χρονιά δεν κυλάει καλά, όμως η ομάδα της Άρτας έχει μια τελευταία ευκαιρία στο μπαράζ καθόδου της Ριζούπολης απέναντι στη Βέροια. Σε ένα κατάμεστο -από 18 χιλιάδες κόσμου- γήπεδο και μπροστά σε περισσότερους από 10 χιλιάδες φίλους της, η Αναγέννηση ηττάται 1-0 και αποχαιρετά για πάντα τη Β’ Εθνική και το όνειρο της ανόδου στην πρώτη κατηγορία.

 

Η ανταγωνιστική ομάδα των ’80s και η σταδιακή πτώση των 90’s

Παρά την πτώση της από την Β’, η Αναγέννηση δεν «γκρεμοτσακίστηκε» και θα καθιερωνόταν την επόμενη δεκαετία ως μια υπολογίσιμη δύναμη του επαρχιακού ποδοσφαίρου, όντας άκρως ανταγωνιστική στο πρωτάθλημα της Γ’ Εθνικής. Διεκδικεί συχνά την άνοδο, η οποία όμως δεν έρχεται και πετυχαίνει την καλύτερη επίδοση της ιστορίας της σε επίπεδο Κυπέλλου Ελλάδας, καθώς φτάνει μέχρι και τη φάση των 16 (σεζόν 1983-84). όπου και αποκλείεται από τον ΠΑΟΚ σε διπλούς αγώνες.

Αξίζει να σημειωθεί, πως ο Παναμβρακικός ΑΟ είχε φτάσει στους «8» του Κυπέλλου τη σεζόν 1958-59.

 

Ακολουθούν τα 90’s όπου η ομάδα παρουσιάζει σταδιακή αγωνιστική πτώση. Από το 1993 έως το 1996 θα αγωνιστεί στη Δ’ Εθνική, θα ανέβει κατηγορία για δύο σεζόν (1996-98), όμως η δεκαετία θα κλείσει με τον χειρότερο τρόπο: πτώση στη Δ’ και στη συνέχεια «μιλλένιουμ» στην ερασιτεχνική κατηγορία.

Μπορεί για δυο δεκαετίες η Αναγέννηση να ακολουθεί πτωτική πορεία, ωστόσο αναδεικνύει σημαντικούς αθλητές. Ανάμεσά τους οι Αντώνης Νικοπολίδης (ΠΑΟ, ΟΣΦΠ) και Μιχάλης Καψής (ΑΕΚ, Μπορντώ) που αποτέλεσαν και βασικά μέλη της Εθνικής που κατέκτησε το Euro.

Μαζί με αυτούς και οι Δημήτρης Νταλάκας (Παναχαϊκή), Λάμπρος Γεωργιάδης (ΑΕΚ), Γιώργος Βαΐτσης (ΟΣΦΠ) και Δημήτρης Θώδης (Ηρακλής), οι οποίοι θα αγωνιστούν στην πρώτη κατηγορία, ενώ κάποια χρόνια αργότερα ο Σωτήρης Μπαλάφας θα παίξει σε ΠΑΟΚ, ΠΑΣ Γιάννινα και άλλες ομάδες της Α’ Εθνικής.

 

Η «εποχή Μανιώτη»

Τα επόμενα χρόνια η Αναγέννηση έπεσε στην «κινούμενη άμμο» από την οποία μέχρι και σήμερα προσπαθεί μάταια να βγει. Μοναδική εξαίρεση τα χρόνια της προεδρίας του Μπάμπη Μανιώτη, όταν ζωντάνεψαν μνήμες προηγούμενων επιτυχημένων δεκαετιών, με την ομάδα να επιστρέφει στη Γ’ Εθνική με αξιώσεις για ακόμα καλύτερες μέρες, να γεμίζει ασφυκτικά την έδρα της -ύστερα από χρόνια- σε νικηφόρα ντέρμπι απέναντι σε σπουδαίους αντιπάλους, όπως ο ΠΑΣ Γιάννινα και ο Παναιτωλικός και να επικρατεί στο «μπαράζ της Πάτρας» κόντρα στην Αθηναΐδα.

Ωστόσο, η αυτοκτονία Μανιώτη γράφει τον τραγικό επίλογο εκείνης της περιόδου και η Αναγέννηση βυθίζεται.

 

Η σημερινή Αναγέννηση Άρτας με την επετειακή φανέλα των 60 χρόνων που αποτελεί αναφορά στη φανέλα της θρυλικής ομάδας της δεκαετίας του ’70

 

 

Το τμήμα χάντμπολ

Σε ένα τέτοιο αφιέρωμα για τα 60 χρόνια της Αναγέννησης, δεν θα μπορούσε να λείπει η αναφορά στο «καμάρι» του Συλλόγου, το τμήμα χάντμπολ και ειδικά στη γυναικεία ομάδα του, που αποτελεί μια από τις κορυφαίες του ελληνικού αθλητισμού, κυριαρχώντας πλήρως στο άθλημα από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του 2000, ενώ συνεχίζει να πρωταγωνιστεί μέχρι και σήμερα.

Η ομάδα της Άρτας, ως Γυμναστικός Αθλητικός Σύλλογος, «έτρεχε» πάντα κι άλλα τμήματα πέραν του ποδοσφαιρικού, όπως το τμήμα βόλεϊ (ανδρών και γυναικών) και το τμήμα μπάσκετ, που «έζησε» λίγο και δεν συγκαταλέχθηκε ποτέ στις μεγάλες δυνάμεις της πόλης. Η ομάδα χάντμπολ, ωστόσο, που ιδρύθηκε το 1979, ξεπέρασε κάθε προσδοκία και το γυναικείο τμήμα της με τα 12 Πρωταθλήματα Ελλάδας, τα 10 Κύπελλα και τις μαγικές «ευρωπαϊκές  βραδιές» που χάρισε στο φίλαθλο κοινό της πόλης που γέμιζε ασφυκτικά το «κλειστό», φιγουράρει ως «τοτέμ» του αθλητισμού της περιοχής.

Να σημειωθεί ό,τι και τα 12 πρωταθλήματα ήταν συνεχόμενα, ενώ συνεχόμενα ήταν και τα 9 από τα 10 κύπελλα, επιδόσεις που αποτελούν ρεκόρ για τον ελληνικό αθλητισμό, όπως αποτελούν και οι 14 συνεχόμενες παρουσίες σε τελικό κυπέλλου, μια επίδοση που δεν κατάφερε να ισοφαρίσει τη σεζόν 2017-18 το τμήμα ανδρικού μπάσκετ του Παναθηναϊκού, το οποίο έμεινε στις 13.

Όσον αφορά στην ομάδα χάντμπολ ανδρών, μπορεί να μην γεύτηκε αντίστοιχες επιτυχίες, όμως με 3 παρουσίες  στην Α1 κατηγορία και πολλές καλές χρονιές στην Α2, συντέλεσε κι αυτή με τη σειρά της στην ανάπτυξη του αθλητισμού της περιοχής και λειτούργησε ως φυτώριο νέων παιχτών, βάζοντας ένα ακόμη λιθαράκι στο 60χρονο οικοδόμημα του ΓΑΣ Αναγέννηση Άρτας.

 

 

*Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για την ιστορία της Αναγέννησης, αναζητήστε το βιβλίο «Μια ζωή Αναγέννηση» του Ντίνου Γιώτη, μια συλλεκτική έκδοση αφιερωμένη στα 60 χρόνια του Συλλόγου.

 

Leave a Reply

%d bloggers like this: