April 9, 2020

Το άδοξο τέλος μιας εντυπωσιακής διαδρομής- Αποσύρεται ο Μπέρνι

Αναπάντεχη  εξέλιξη στις ΗΠΑ, όπου ο υποψήφιος για το «χρίσμα» των Δημοκρατικών, γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς, ύστερα από μια εντυπωσιακή προεκλογική καμπάνια, ανακοίνωσε την αποχώρησή του από την «κούρσα».

Ο Σάντερς αποτέλεσε τον υποψήφιο-τομή για το Δημοκρατικό Κόμμα, καταφέρνοντας επί μία πενταετία να βρίσκεται συνεχώς στο επίκεντρο της συζήτησης και εν τέλει να μετακινήσει σημαντικά τις θέσεις των Δημοκρατικών προς μια προοδευτικότερη πολιτική ατζέντα.

Αυτοπροσδιοριζόμενος ως δημοκράτης σοσιαλιστής (ένα ρεύμα που βρίσκεται στα αριστερά της σοσιαλδημοκρατίας), οπαδός της κοινωνικής πρόνοιας, υπέρμαχος της δωρεάν Παιδείας και Υγείας, σφοδρός πολέμιος της αμερικανικής ολιγαρχίας και των τεράστιων οικονομικών ανισοτήτων που μεγεθύνθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες στις ΗΠΑ, τρόμαξε αρχικά την αμερικανική κοινωνία (ειδικά τα ΜΜΕ), καθώς χρησιμοποίησε λέξεις απαγορευμένες για τη χώρα.

Feel the «Bern»

Στην πορεία όμως, κατάφερε να συσπειρώσει ένα ευρύ, ιδιαίτερα ενεργό και αρκετά ετερόκλητο ακροατήριο, που αποτελούνταν από νέους (σταθερά πρώτος στους κάτω των 45 ετών), μειονότητες (αγαπημένος των ισπανόφωνων), πολίτες που δεν ψήφιζαν κανένα από τα 2 κόμματα εξουσίας (σε μια χώρα με αρκετή αποχή που από το 2016 και μετά άρχισε να μειώνεται), ακόμα και δεξιούς, καθώς σύμφωνα με έρευνες, παρά το παρατσούκλι «κόκκινος Μπέρνι» που του έδωσαν τα μίντια, ήταν ο μόνος που μπορούσε να «κλέψει» ψηφοφόρους του Τραμπ, μιας και κάλυπτε σημαντικές τους ανάγκες στα εργασιακά. Θα έχανε σταθερά ωστόσο, σε δύο κοινωνικές ομάδες που στήριζε διαχρονικά: τις γυναίκες και τους Αφρο-αμερικανούς, που για μάλλον στερεοτυπικούς λόγους κινούνταν μαζικά προς τη Χίλαρι (ως γυναίκα) ή τον Μπάιντεν (ως πρώην αντιπροέδρου του Ομπάμα).

Η αρχή έγινε τον Απρίλη του 2015, όταν ο γερουσιαστής από το Βερμόντ ανακοίνωνε πως θα διεκδικήσει το χρίσμα του Δημοκρατικού Κόμματος εν όψει των προεδρικών εκλογών του 2016, αφήνοντας άφωνα τα υψηλόβαθμα κομματικά στελέχη. Κι αυτό γιατί ο Σάντερς δεν ανήκε ποτέ στο κόμμα, αντίθετα αποτελούσε τον ανεξάρτητο γερουσιαστή με τη μακροβιότερη θητεία στο -σχεδόν αποκλειστικά- δικομματικό Κογκρέσο των ΗΠΑ.

Και παρόλο που κατά τη διάρκεια μεγάλου μέρους της θητείας του συμμετείχε συχνά σε επιτροπές με μέλη των Δημοκρατικών, υπήρξε πάντοτε -από το 1991 που εκλέγεται συνεχόμενα- μια επικριτική φωνή προς το κόμμα, κατηγορώντας το πως διολισθαίνει προς όλο και πιο συντηρητικές θέσεις, υιοθετώντας την ατζέντα των Ρεπουμπλικανών.

Μπέρνι εναντίον Χίλαρι

Η υποψηφιότητά του για το χρίσμα του 2016 δίχασε το κόμμα και όπως αργότερα θα δήλωνε ο κορυφαίος Αμερικανός επιστήμονας, Νόαμ Τσόμσκι, το έφερε στα πρόθυρα του σχίσματος, χωρίζοντάς το σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα: «Από τη μία οι μάνατζερς του κόμματος κι από την άλλη η λαϊκή βάση».

Κόντρα στους μάνατζερς λοιπόν, ο «θείος Μπέρνι» τα πήγε απρόσμενα καλά, φτάνοντας μέχρι το τέλος της διαδρομής και αντιμετωπίζοντας στον «μεγάλο τελικό» την αγαπημένη του κομματικού κατεστημένου, Χίλαρι Κλίντον. Την περίοδο εκείνη μάλιστα, δεν ήταν λίγοι οι δημοσκόποι που τόνιζαν πως -όποιος κι αν είναι ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών- μόνο ο Μπέρνι μπορεί να τον κερδίσει, καθώς φέρνει στις κάλπες ψηφοφόρους που δεν σκοπεύουν να στηρίξουν τη Χίλαρι ή το κόμμα ούτε υπό την απειλή ενός Τραμπ, θεωρώντας πως πρόκειται για όψεις του ίδιου νομίσματος.

Τελικά θα ηττηθεί με 54-46 εν μέσω οργισμένων αντιδράσεων των υποστηρικτών του, που κατηγορούσαν το κόμμα πως χρησιμοποίησε κάθε θεμιτό και αθέμιτο μέσο για να εκλεγεί η Χίλαρι. Η συνέχεια γνωστή: Στις προεδρικές εκλογές του 2016, η Κλίντον θα χάσει την προεδρία από τον φερόμενο τότε ως αουτσάιντερ, Ντόναλντ Τραμπ.

4 χρόνια μετά, ο Σάντερς επέστρεψε για τη ρεβάνς. Στο μεσοδιάστημα όμως, μια φρέσκια φουρνιά, νέων ηλικιακά πολιτικών θα συμμετείχε στις εσωτερικές διεργασίες των Δημοκρατικών και θα εκτόπιζε παραδοσιακά στελέχη εν όψει των λεγόμενων μεσοπρόθεσμων εκλογών των ΗΠΑ, που γίνονται στο μέσο της προεδρικής θητείας και ανανεώνουν Βουλή και Κογκρέσο. Βασικό χαρακτηριστικό αυτής της φουρνιάς, η συμπάθειά τους για τις «θέσεις Σάντερς».

Στις μεσοπρόθεσμες οι Δημοκρατικοί ξεπερνάνε τις προσδοκίες, χάνουν στο νήμα τη Γερουσία, κερδίζουν όμως με άνεση τη Βουλή για πρώτη φορά ύστερα από 8 χρόνια, κάτι που τους επιτρέπει πια να πιέζουν τον πρόεδρο Τραμπ. Οι υποψήφιοι του «προοδευτικού ρεύματος Σάντερς» αναδεικνύονται σε πρωταγωνιστές της επικράτησης. Για την ακρίβεια πρωταγωνίστριες, μιας και οι περισσότερες είναι γυναίκες. Ο δρόμος του Μπέρνι προς το χρίσμα του 2020 ξεκινά με τους καλύτερους οιωνούς, καθώς πλέον δεν είναι μόνος, αλλά αντίθετα τον στηρίζουν κάποια από τα δημοφιλέστερα νέα στελέχη του κόμματος.

Το φιάσκο της Αΐόβα

Η μάχη για το χρίσμα ξεκινά με τις προκριματικές της Αΐόβα. Εκεί η διαδικασία «μπερδεύεται» και ξυπνάνε μνήμες του 2016. Τα αποτελέσματα θα βγουν με καθυστέρηση 3 ημερών και θα προκαλέσουν έντονες αντιδράσεις. Παρατηρούνται λάθη στη διαδικασία και προκύπτει πρόβλημα με την εφαρμογή που χρησιμοποιείται για την ηλεκτρονική καταμέτρηση των ψήφων. Αργότερα θα υπάρξουν και παραιτήσεις τοπικών στελεχών λόγω του χάους που προκλήθηκε.

Ο Σάντερς είναι μεν πρώτος σε ψήφους, ωστόσο ο Πιτ Μπουτιτζιτζ (γνωστός και ως Δήμαρχος Πιτ) που μέχρι τότε κινούνταν χαμηλά δημοσκοπικά, είναι δεύτερος με μικρή διαφορά και πρώτος σε αντιπροσώπους. Το κόμμα τον ανακηρύσσει νικητή της Αΐόβα και εξοργισμένοι ψηφοφόροι του Σάντερς του κολλούν το παρατσούκλι «Δήμαρχος Τσιτ (απάτη)».

Θεωρητικά όμως, τα πράγματα κυλούν καλά για τον Μπέρνι, καθώς τα φαβορί των δημοσκοπήσεων που τον άφηναν στην τρίτη θέση, Ελίζαμπεθ Γουόρεν και (ο αγαπημένος του κόμματος, πρώην αντιπρόεδρος επί Ομπάμα) Τζο Μπάιντεν, χάνουν σημαντικό έδαφος.

Ακολουθεί το Νιου Χαμσάιρ. Ο Σάντερς ξανά πρώτος με μικρή διαφορά από τον Δήμαρχο Πιτ. Γουόρεν και Μπάιντεν μοιάζουν να καταρρέουν στην κάλπη. Στη συνέχεια, έρχεται η επιβλητική νίκη στη Νεβάδα με διπλάσια ποσοστά από τον δεύτερο Μπάιντεν (35-18) και για πρώτη φορά ύστερα από 5 χρόνια, ο Μπέρνι φαντάζει όντως ως το απόλυτο φαβορί.

Σούπερ Τρίτη

Το κόμμα ωστόσο δε θα κατέθετε τόσο εύκολα τα όπλα. Αποχωρήσεις υποψηφίων, ανακοινώσεις στήριξης στον Μπάιντεν και -όπως ακούγεται- πιέσεις στον Σάντερς να εγκαταλείψει την κούρσα, συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα εν όψει Σούπερ Τρίτης και της ταυτόχρονης ψηφοφορίας σε 14 πολιτείες.

Η υποψηφιότητα Μπάιντεν σηκώνεται από τα τάρταρα και κερδίζει -με θεαματικά ποσοστά- 10 πολιτείες.

Ο Μπέρνι κερδίζει τις υπόλοιπες τέσσερις, όμως το πλήγμα είναι μεγάλο. Εξάλλου, έχει μόλις ηττηθεί ακόμα και σε πολιτείες που έδωσαν πνοή στην καμπάνια του το 2016. Ακολουθούν κάποιες μικρότερες εκλογικές αναμετρήσεις και στη συνέχεια ξεσπά η κρίση του κορωνοΐού. Οι πολυπληθείς και γεμάτες παλμό συγκεντρώσεις του Σάντερς, που αποτέλεσαν το μεγάλο του πλεονέκτημα και συσπείρωσαν ένα δυναμικό κίνημα βάσης γύρω του, πλέον παγώνουν. Το ίδιο και η εσωκομματική διαδικασία. Επιπλέον υποψήφιοι αποχωρούν και πλέον η κούρσα είναι Σάντερς εναντίον Μπάιντεν.

«Δεν μπορώ ευσυνείδητα να συνεχίσω μια καμπάνια που δεν μπορεί να κερδίσει»

Με μήνυμά του προς τους πάνω από 1 εκατομμύριο εθελοντές της προεκλογικής του καμπάνιας, ο Μπέρνι Σάντερς ανακοίνωσε την απόσυρσή του από την κούρσα για το χρίσμα. Η απόφαση μοιάζει αρχικά αδιανόητη με δεδομένο πως πρωταγωνίστησε στα ντιμπέιτ, οργάνωσε τις μαζικότερες συγκεντρώσεις και ανάγκασε σε βάθος χρόνου το κόμμα και σχεδόν όλους τους υποψήφιους για το χρίσμα να υιοθετήσουν διαχρονικές θέσεις του, όπως αυτή υπέρ της δημόσιας και δωρεάν υγείας, προκειμένου να τον συναγωνιστούν.

Ειδικά με την κρίση του κορωνοΐού να «σαρώνει» τις ΗΠΑ, θα περίμενε κανείς ότι αυτή ήταν η καταλληλότερη στιγμή για εφαρμογή των δικών του πολιτικών. Ωστόσο, η πορεία του τελειώνει εδώ. Μια συμμετοχή του στις εκλογές του 2024 λογικά πρέπει να θεωρείται απίθανη, όχι τόσο λόγω ηλικίας όσο λόγω του άδοξου τέλους που δίνει σε αυτή του τη προσπάθεια. Όπως είναι φυσικό, οποιοδήποτε παρασκήνιο πίσω από την απόσυρσή του παραμένει άγνωστο. Ο Τζο Μπάιντεν είναι πλέον ο μόνος υποψήφιος.

«Μαζί έχουμε μετασχηματίσει την αμερικανική συνείδηση ως προς το είδος της χώρας που μπορούμε να γίνουμε και έχουμε κάνει ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός στον ατέρμονο αγώνα για οικονομική, φυλετική και περιβαλλοντική δικαιοσύνη. Λίγοι θα μπορούσαν να αρνηθούν ότι κατά τη διάρκεια των τελευταίων πέντε ετών το κίνημά μας έχει κερδίσει τον ιδεολογικό αγώνα. Θέλω να σας ευχαριστήσω που βοηθήσατε να δημιουργήσουμε ένα δίχως προηγούμενο κίνημα βάσης που έχει αλλάξει βαθιά τη χώρα μας» ανέφερε μεταξύ άλλων στο τελευταίο του μήνυμα.

Leave a Reply

%d bloggers like this: